PLEa definitzen

PLEa (Personal Learning Enviroment) ikaskuntza enfokatzeko edota ulertzeko modu bat da; ez da softwarra eta ez du titulaziorik eskaintzen. Zuere esku uzten du norengatik ikasi, zer ikasi eta ze material erabili. Zeuk ere erabakitzen eta markatzen dituzu zeure helburu propioak.

PLEa, hiru zatitan bana dezakegu denboran zehar eguneratu egiten ditugunak: herremintak, baliabideak eta informazio iturriak (beste batzuek sortutakoak), eta PLN (Personal Learning Networks). Azken hau, kontatuan mantentzen pertsonek osatzen dute; hauekin bi modutara komunika gaitezke: alde batetik, objektu digitalen bidez, adibidez, blog baten post bat irakurriz, edo zuzenean facebook edo twitter bezalako lekuetan “foro”antzekoak sortuz.

Jarraian gure PLE-ak eskaintzen dizkizuegu:

Miren: 

Bi multzo ezberdinetan banatu dut nire PLE-a. Batetik, alderdi informalean erabiltzen ditudan aplikazio, gailu, baliabideak... bereizi ditut, eta bestetik, alderdi formalean erabiltzen ditudanak.

Lehenik eta behin, zehaztu nahi dut, bai alderdi informal bai alderdi formalean erabiltzen ditudan tresnak erabiltzeko inongo arazorik ez dudala. Izan ere, ia gehienak betidanik ezagutzen ditudan gailuak dira eta betidanik ezagutzen ez ditudan horiek pixakanak neureganatzen joan naiz.

Alderdi informalean ezagutu dituadanak, nire interes propioengatik ezagutu ditut eta baliagarriak gertatzen zaizkidalako erabiltzen ditut. Saltseatuz, ibiliz, arituz, ikasi ditut erabiltzen eta jakinmina eta interesa izan dira gailu horiek erabiltzeko motibazioaren ikur nagusi. Gaur egun, E-book-ean gordetzen ditut ia irakurtzen ditudan liburu guztiak, korreo elektroniko bidez lagunartean liburuak partekatzen ditugu eta ondoren liburu teknologikoetan atxikitzen ditugu. Telebista ere, etxebizitza guztietan ezinbestekoa bihurtu da eta gehien gustatzen zaizkigun telesai edo filmak ikusteko aukera izaten dugu tarteka. Hala ere, nire denbora geihena Spotify-en nabigatzen pasatzen dudala ere esan behar dut, musikazalea naiz eta geihen gustatzen zaidan musika entzuteko aukera emateaz gain, azken arrakastak zein diren ere azaltzen dizkit aplikazio honek. Bestalde, irratiaren bitartez ere musika berria ezagutu dezaket baita musika barietate ezberdin batetaz gozatu ere.

Facebook, tuenti, snapchat, Skype, Whats App... lagunekin komunikatzeko ditudan bitartekorik hobenak dira. Facebookek eta tuentik funtzio berdina dute, baina, momentu honetan geihago erabiltzen dut facebooka, arrazoia zein den ez dakidan arren, moda kontuak akaso. Bi aplikazio horiei esker, lagunekin argazkiak partekatu ditzazket eta bertan aurkezten duen txataren bitartez lagunekin kontaktuan jartzeko aukera bikaina ere ematen dit. Whats App-a lagunekin eta orokorrean, jendearekin harremanetan jartzeko dudan modurik egokiena da momentu hauetan niretzat. Aplikazio hau ia telefono mugikor guztietan aurkitu dezakegu gaur egun, eta kontuan harturik ia 24 ordu igarotzen ditugula telefono mugikorra gainean izanik, oso erraza da harremanetan jarri nahi den horrekin komunikatzea. Snapchat aplikazioaren bitartez, aldiz, unean bizitzen ari naizenari argazkia atera diezaioket eta nahi dudan lagunekin partekatu dezaket momentuan ikusten ari naizena, bere funtzioa honako hau da: argazkien bitartez lagunekin harremanetan jartzeko aukera ematen dizu aplikazio honek, segundu zehatz batzuetan besterik ez dira proiektatzen argazkiak eta ez dira besteen mugikorrean almazenatzen.

Alderdi formalean erabiltzen ditudan gailuei erreparatuz gero, ia denak eskolan ladutakoak izan direla argi ikus dezaket. Microsoft office-ko aplikazio guztiak eskolan landu ditut urte guzti hauetan eta pixkanaka pixkanaka arazorik gabe erabiltzeko gaitasuna eskuratu dut. Google eta googlek eskaintzen dituen aplikazioak, hala nola, blogger, gmail, drive... garatzen joan diren einean ezagutuz joan naiz eta garapen horrekin batera nire ikaskuntza prozesua ere lantzen joan da, beraz, aplikazio hauek erabiltzeko inongo arazorik ez dut aurkitzen. Hala ere, badira zenbait aplikazio duela urte gutxi ezagutu ditudanak, besteak beste, Audacity, Cmap Tools, Slide.ly, Movie Maker... Hauek ezagutzen ditudanetik ez da denbora asko igaro eta gailu hauek modu eraginkorragoan erabiltzeko geihago landu behar ditudala argi ikusten dut. Saltseatuz, galdetuz, arituz... ikas dezaket ahalik eta etekinik handienak ateratzeko aplikazio hauetatik.

Azkenik, modu formal batean erabiltzen dudan azken plataforma Twitter da. Twitterren bitartez azken albisteetaz ohartu naiteke, geihen interesatzen zaizkidan orrialdeei jarraituz eta zer publikatzen duten ikertuz. Jarraitzen ditudan orrialdeen artean Tolosaldea.info, HaziHezi, HikHasi, EiTB kultura, naiz.info, donostiako zinemaldia, zenbait musika taldeen orrialdeak, etab. Plataforma honek geihen interesatzen zaizkidan albisteak irakurtzen laguntzen dit, modu ordenatu eta egokian informatuz.

Ane:

Nire PLEan, bi arlo handitan banatu ditut: batetik formala, eta bestetik informala. Hala ere, banaketa hau ez da guztiz zehatza, zenbait elementu (Facebook, Gmail) bietan egoteko aukera dute eskaintzen dizkidaten erabilerak anitzak baitira.

Bi arloen barnean, beste bi multzo sailkatu egin ditut; formatean ikasteko eta talde lanetarako gailuak desberdidu ditut. Lehenengo multzaren inguruan, esan beharra daukat, heldutasunerako bidean osatuz joan naiz; txikitatik, testu liburuak izan dira ikasteko iturri garrantzitsua, baina urteak pasa ahala, internetek ere eskaini ditzazkedan tresnak, Moodle, Facebook, prezi, Word, Power Point, Wikipedia, Slideshare… gehitu eta asko erabili ohi ditut. Blogger ere, ikasteko balio izan dit; baina orain, talde lana egiteko herramienta bezala erabilitzen dut (Blog hau izan daiteke honen adibide). 

Bestalde, talde lanetarako Dropbox Whats App eta Gmail bezalako aplikazioak oso baliagarri izan da parte hartu dudan talde lanetarako azke urte hauetan, taldekideekin informazio, datu... etab modo erraz eta azkar batez. Azkeneko bi aplikazioen kasuetan, komunikaziorako erraztasunak ere eskaini didate, eta beraz, arlo informalean ere sailkatzea erabaki dut, komunikazioaren sailean, mugikorra, Skype eta Facebook, Twitter eta Snapchat bezalako sare sozialekin batera. Hauetan bideo, argazki, edo idatzi motz zein luzeen bidez, edozein lekutik edozein lekura dagoen lagun edo senideekin komunikatzeko aukera ematen didate.

Arlo informalean ordea, aisialdirako erabiltzen ditudan gauzak zerrendatu ditut: Lehen aipatutako sare sozialek eta mugikorra entretenimenduz gainezka daude; hauekin ahal dut egunkaria, bitxikeriak edo iragarkiak irakurri, dendetan dauden nobedadeak kontsultatu, edota argazkiak konpartitu eta ikusi, besteak beste.

Hemen ere aipatzekoa da Blogger eta Ebooka betetzen dituzten funtzioak. Irakurtzea gogoko dugunoi, gure liburu edo irakurketa gura asetzeko tresna paregabeak dira, erlaxatzeko metodo bikania dira nire iritziz, erabilerrazak eta edonon erabil dezakegunak dira ere.

Azkenik, ezin ditut ahaztu Youtube eta Spotify nigatik egiten duten lana. Musika entzuteko eta deskargatzeko tresna erraza eta azkarra dira. Momentuoro okurritzen zaidan bideo edo abesti bat bilatu eta behin eta berriz dohainik entzuteko aukera ematen didate. Eta hori gutxi balitz, niretzat musika erlaxatzeko eta eguneroko bizitzaren zeregin eta estresetik ihes egiteko era paregabea aurkitu dut hauek erabiliz.

Noemí:

Gaur egun PLE-ak gure bizitzaren parte bihurtu direla argi ikusten dugu. Lehen modu ez digitalean gauzak egin genitzakeen aldean, orain hala egiteko oztopo edota zailtasunak aurkitzen ditugu; izan ere, teknologia gure bizitzan txertatu izana eginkizunak modu praktikoagoan bihurtzea egiten baitzaigu. 

PLE-ak erabiltzeko momentu aproposa edozein izan daiteke, beti ere bakoitza bere ingurugirora egokituta dagoen. Adibidez, eskolan edota lanean erabili ditzakegun teknologiak ez dira zergatik bertatik kanpo (hala nola, kalean eta lagunartean) erabiltzen ditugunen berdinak izan behar. 

Nik, pertsonalki, txikitan ez dut gailu digital handirik erabili; haurra nintzela ez nuen ez Game Boy ezta Play Station bezalako jostailurik izan. Behin adin “egokia” nuela, mugikorrarekin hasi nintzen. Orain, sakelako telefonorik gabe bizitzea pentsaezina egiten zait. Mugikorrari esker besteekin komunikatu gaitezke, eta bertan izan ditzakegun zenbait aplikaziak direla eta, besteen bizitza jarraitu dezakegu; hau da, Facebook-a bezalako programei esker lagunek igotzen dituzten argazki edota gertakizunak momentuan ikusi ditzakegu. 

Garaiak aldatzen dijoaz heinean, modak ere aldatzen doaz. Adibidez, lehen nire belaunaldiko eta inguruko pertsonen artean oso erabilia zen Tuenti-a. Orain, aldiz, hori gehiengoek erabiltzeari utzi diote eta Facebook-a jarri dute horren ordez. Beste aldetik, asko erabiltzen den imaginaren bidezko komunikazioa Skype-a da; honek eskaintzen digunaz baliatuz, zuzenean pantailaren beste aldean dagoen pertsonarekin hitz egin dezakegu, ahotsa zein irudia batera ikusiz. Korreoz ere erlazioa mantendu daiteke, nahi dugun pertsonari mezu bat bidaliz (idatzizkoa, baita bideoak edota argazkiak ere). Lehen aipatutako bi sareek ere (Tuenti-a eta Facebook-a) hori egiteko aukera eskaintzen digute, bertan erantsita duten Chat-aren bitartez zuzeneko mezuak bidaltzen dituelarik. Hala ere, momentu honetan gehiengoek erabiltzen dugun komunikabide ohikoena (eta erosoena) Whatsapp-a da. Hauek dira nik gehienbat erabiltzen ditudan komunikabideak. 

Hortaz gain, aisialdian ere zenbait  PLE-ak erabiltzen ditugu, nahiz eta ohartu gabe egin. Adibidez, edozein momentutan telebista ikusi edo irratia entzuten ditugu, eta egiten dugun horri garrantzirik ematen ez diogunez, ez gara behar bezala jabetzen egiten ari garen hortaz. Youtube bezalako kanalei esker, bideoak ikusi (edozein momatakoak; hala nola, beldurrezkoak, film zatiak, dokumentalak, barregurazkoak…) edo abestiak entzun ditzakegu (kontzertu moduan, karaokean, bideoklip-ak…). Musika entzuteko beste aukera bat Spotify-ren bitartez izan daiteke, bertan nahi duzun taldearen abestiak edota abesti zehatzak entzun ditzakegularik. Gainera, nonbaiten abestiren bat entzun ezkero eta gustuko duzun horren izenburua eta egilea ezagutu nahi baditugu, nahiko da Shazam-a piztearekin; programa honek musikak identifikatzen ditu eta momentuan abestiaren datuak eskaintzen dizkigu. Beste esparru batera joanda, aisialdian nik erabiltzen dudan aplikazioetako bat Instagram da, bertan argazkiak eta bideoak igo ditzaket, eta lagunek igotakoak ere ikusi ditzaketelarik; gainera, hauetan komentatu dezakezu eta gustuko duzula ipini ere (like-ari emanez).

Modu formalean, ordea, informazioa eskuratzeko Youtube, Wikipedia, Google eta testu liburuak izan ditzakegu, besteak beste. 

Bukatzeko, lanak edota proiektuak egiterako garaian, Egela edota Moodle bezalako web orriak erabili ditzakegu, eta bertan, irakasleek haien karpetetara igotzen dituzten lanei buruzko jarraipenak ikus ditzakegu, horrela lanen prozedura zuzentasunez jarraitu ahal izateko. Lanen inguruan jarraituz, oso erabilgarriak dira Power Point-a bezalako tresnak aurkezpenak egin ahal izateko. Aurkezpena egin aurretik, lana idatziz egin behar izaten dugu eta horretarako Word bezalako herreminta erabil dezakegu, bertan idatzi ahal izateko eta aldi berean idazkiarekin erlazionatutako argazkiak txertatzeko aukera izanik. Gainera, ikasgai batzuetan Blogger-a erabiltzen dugu, bertan lanak igo ahal izateko (taldekide bakoitzak bere etxetik informazioa bertara igo dezake, eta gainontzekoek haien ordenagailuetatik ikusi, informazio gehiago erantsi eta zuzendu) eta irakasleak bertatik zuzendu ahal izateko. Azkenik, lanei buruzko kontzeptu mapak egiteko oso aproposa da Cmaps Tools erabiltzea.